De drang naar authenticiteit
door TorcHet valt mij op dat steeds meer (vooral jongere) mensen tradities beoordelen op een manier waarbij de nieuwere of vernieuwende in een negatief daglicht komen te staan. Alsof tradities die met hun tijd meegaan of tegemoet komen aan het hedendaagse tijdsbeeld per definitie onzuiver zijn.
Een heel frappant fenomeen vind ik dat, juist in een tijdgeest waarin eenieder graag op zijn of haar eigen manier uiting geeft aan de beleving van zijn/haar spiritualiteit. En jammer, want voor velen gaat op die manier een heleboel waardevolle kennis aan hun neus voorbij. Toegegeven, het klinkt mooi als een spirituele traditie eeuwenoude, aantoonbare wortels heeft. Maar de geschiedenis heeft ons ondertussen ook wel het een en ander geleerd wat betreft de zuiverheid van teksten. Kijk maar naar eeuwenoude documenten die opgegraven of gevonden worden en die een heel ander licht werpen op belangrijke geschriften. Dat het ook een thema is dat wereldwijd tot de verbeelding spreekt zien we in de huidige hype rondom het boek De Da Vinci Code en andere boeken over de zoektocht/waarheid betreffende de Heilige Graal.
Eigenbelang en andere vormen van corruptie staan vaak in de weg van authenticiteit. Het recente overlijden van de paus, met het (naar aanleiding van) vertonen van een heleboel beeldmateriaal betreffende zijn (vaak ook politieke) handelen stemt bijvoorbeeld tot nadenken.
Na jarenlang priesterschap (vedisch brahmaan) in een eeuwenoude traditie heb ik zelf helemaal niet langer behoefte aan een onafgebroken lijn van erfopvolging van leraren… Dit soort sampradayas staat vernieuwing immers in de weg, waardoor de praktische toepassing ervan achterhaald is, tenzij je jezelf wil afzonderen in een hutje onder een boom, ver weg van de moderne samenleving. Het heeft me het belang leren inzien van aanpassing aan de tijdgeest, het belang van het hier en nu binnen een spirituele traditie. Dat zorgt namelijk voor een gezonde balans tussen dagelijks leven en spiritualiteit.
Druïden hebben dit ook met vallen en opstaan geleerd, want de periode in de 18e eeuw heeft een heleboel dubieus materiaal opgeleverd, waardoor het moeilijk is om het kaf van het koren te scheiden. Waarschijnlijk is het mede daardoor dat historici Neo-Druïdisme eerder als een folkloristische beweging dan als een spirituele traditie beschouwen.
Als we in een spirituele wereld geloven (en reïncarnatie) dan kunnen we er ook vanuit gaan dat de bron van om het even welke traditie in die wereld ligt, in plaats van in deze materiële wereld; dat kennis overgedragen kan worden op minder zichtbare manieren. Dan hoeven we ons ook niet langer druk te maken over het feit dat we steeds verder verwijderd raken van de "oorsprong" van onze traditie in déze wereld. Op die manier kunnen we ons focussen op wat werkelijk van belang is: het beleven van onze individualiteit binnen een levendige, steeds vernieuwende spirituele traditie met grote dankbaarheid voor onze voorouders.
Zelf ben ik heel dankbaar dat ik deel uitmaak van een levende traditie, die op een gezonde manier spiritualiteit, psychologie, mythologie en dagelijks leven met elkaar verweeft. Natuurlijk wil ik met dit betoog geenszins de waarde van het doorgeven van kennis ontkrachten, eerder het bewust worden van de minder zichtbare vormen en het gevaar van kennis die te statisch wordt. Want hoe zeker kunnen we zijn van de authenticiteit van eeuwenoude geloven en tradities? Hoeveel heeft de tand des tijd doorstaan? Hoeveel is aangepast en gemanipuleerd? Onze hedendaagse manier van geloof en spiritualiteit lijkt veel meer op een tapijt dat bestaat uit de verweving van verschillende geloven uit diverse stromingen, waar - als we ons er voor durven openstellen - een aantal universele waarheden, gebruiken, … in terug te vinden zijn. Als je daar eenmaal van doordrongen bent, kijk je met heel andere ogen om je heen.
Om af te sluiten:
"Whatever is born or done this moment of time,
has the qualities of this moment of time."
Carl Jung
Terug naar de inhoudsopgave van dit nummer